Zapytaj mechanika w Nablusie, czy samochód będzie gotowy na czwartek. Nie dostaniesz czystego „tak”. Dostaniesz i lekkie wzruszenie ramion.
Cztery takie słówka przewijają się przez palestyńskie rozmowy tak nieustannie, że usłyszysz wszystkie w pierwszej godzinie po wyjściu z autobusu. Zaczynały jako zwroty religijne. Dziś bliżej im do kleju rozmowy, czegoś, co wypełnia luki i zaokrągla kanty. Naucz się swobodnie je wtrącać, a zabrzmisz dużo mniej jak podręcznik.
inshalla: na wszystko, co jeszcze się nie wydarzyło
inshalla znaczy „jeśli Bóg zechce” i pasuje do wszystkiego, na co liczysz albo co planujesz. Przyszłość wręcz się go domaga. Nie składasz twardej obietnicy, zostawiasz światu miejsce na to, żeby miał inne zdanie. ra7 niji bukra, inshalla (przyjdziemy jutro, mam nadzieję).
Samo, jako odpowiedź, znaczy „pewnie tak, zobaczymy”. Ktoś mówi „zadzwoń później”, a ty odpowiadasz inshalla. A kiedy rodzic mówi inshalla do dziecka, które błaga o lody, wszyscy w pokoju wiedzą, że to znaczy „nie”.
Działa też jako błogosławieństwo. Twój przyjaciel ma jutro egzamin, więc mówisz inshalla tinja7 (oby ci poszło). To jedno z niewielu takich słów, które przechodzi prosto do MSA bez zmian, więc usłyszysz je w wiadomościach równie często jak na przystanku.
il-7amdilla: odpowiedź na „jak się masz?”
Ktoś pyta keef 7aalak (jak się masz). Podręcznik daje ci (dobrze, zadowolony) i to też usłyszysz. Ale pierwsze, co pada z większości ust, to , „chwała Bogu”, w codziennej roli „dobrze, dzięki”. Często to cała odpowiedź. il-7amdilla i dzień toczy się dalej.
To 7 w środku to chuchające gardłowe h. Wymawiaj je nisko w gardle, inaczej niż polskie h.
Jeśli chcesz powiedzieć więcej, dokładaj: il-7amdilla, kull ishi (dzięki Bogu, wszystko w porządku). Jest też cieplejszy kuzyn, którego spotkasz, kiedy ktoś wraca z podróży albo ze szpitala: il-7amdilla 3a-salaame, mniej więcej „dzięki Bogu, że wracasz cały i zdrowy”. Odpowiedzią jest zwykle znowu il-7amdilla.
walla: „serio?” i „przysięgam”
walla to „na Boga”, a w zależności od tonu działa w dwie strony.
Powiedz je pytająco, a ? znaczy „serio? naprawdę?”. Przyjaciel mówi ci, że spłonęła piekarnia na rogu, a ty na to walla?
Powiedz je płasko, a staje się mówionym podkreśleniem. walla ma ba3rafsh (szczerze, nie mam pojęcia). il-akel zaaki, walla (jedzenie jest pyszne, przysięgam). Tak też obstajesz przy swoim, kiedy ktoś wątpi w twoją historię. Jedno stanowcze walla i wiadomo, że mówisz poważnie.
mabrook: wszelkie gratulacje
Nowe dziecko, nowy samochód, nowa praca, zdany egzamin, ślub. Na wszystko mówi się (gratulacje).
- mabrook in-: gratulacje z okazji zdania
- kiedy syn sąsiadów tjawwaz (się ożenił), mówisz mabrook
- chcesz przesadzić? , dosłownie tysiąc gratulacji
A mabrook czeka na odpowiedź. Standardowa to (niech Bóg ci błogosławi), albo feeki do kobiety. Ucz się tej pary razem, bo będziesz się nią wymieniać bez przerwy. Robi tę samą społeczną robotę co tfaDDal w drzwiach.
Czy trzeba być religijnym, żeby ich używać?
Nie. Ani trochę. Chrześcijański sklepikarz w Betlejem sięga po inshalla równie chętnie jak muzułmański w Hebronie. Te słowa dawno odpłynęły od meczetu i osiadły w zwykłej mowie. Mówi się je z przyzwyczajenia, czasem sucho i z ironią, a ludzie, którzy w ogóle się nie modlą, powtarzają je przez cały dzień.
To odpływanie widać w (dawaj, chodźmy), które jest po prostu wytartym ya allah. Nikt nie słyszy w nim modlitwy. To „ruszamy”.
Jak je wtrącać
| Słowo | Znaczy | Kiedy pasuje |
|---|---|---|
| jeśli Bóg zechce | wszystko, na co się liczy albo co nadchodzi | |
| chwała Bogu | naturalna odpowiedź na keef 7aalak | |
| na Boga | „serio?” jako pytanie, „przysięgam” płasko | |
| gratulacje | każda dobra wiadomość, wymaga odpowiedzi |
Następnym razem, kiedy ktoś zapyta cię keef 7aalak, nie buduj zdania. Powiedz po prostu il-7amdilla i patrz, jak się rozluźnia. Zabrzmisz jak ktoś, kto kręci się tu już od jakiegoś czasu.